Cho thì tương đối dễ; trao ban chính mình đã là khó hơn. Thế nhưng, tha thứ, nghĩa là vượt qua bên kia quà tặng, là một bước vô cùng khó khăn.

Chúng ta hiểu rằng, Cựu Ước đã chỉ có thể loan báo một cách dè dặt sự tha thứ mà Chúa Giêsu sẽ đặt ra ngay giữa lòng thế giới mới, ghi khắc nó một cách trịnh trọng trong lời nguyện duy nhất mà ngài để lại cho chúng ta: Kinh Lạy Cha.

Hoà hợp và thông cảm tốt đẹp trong mối liên hệ giữa con người với nhau là viễn cảnh nói đến sự tha thứ. Trong xã hội cổ xưa, và tùy theo sự xúc phạm, người ta có thể trả thù cho đến bảy mươi lần để đền bù sự lăng nhục. Thực ra đây là con số cường điệu để xóa bỏ mọi giới hạn; người ta có thể báo oán mãi mãi.

Luật Talion ( luật báo thù, răng đền răng, mắt thế mắt ), đã là một sự tiến triển rõ rệt của hệ thống lề luật này. Thế nhưng, sẽ phải cần đến Phúc Âm để sự tha thứ được giải thoát khỏi những qui chiếu như thế. Hay đúng hơn, Tin Mừng sẽ dùng lại chúng, nhưng để làm đảo ngược chúng, để phục vụ tình yêu, chứ không phải để báo oán.

Trả lời cho Phêrô về câu hỏi: “ Cần phải tha thứ bao nhiêu lần ?- đến bảy lần chăng ?-, Chúa Giêsu cho biết: “ Thầy không nói với con bảy lần, mà là bảy mươi lần bảy”. Nếu sự trả thù đã là không giới hạn, thì tình yêu và sự tha thứ còn phải vượt trội hơn biết bao nhiêu lần ! Chúng ta không còn ở trong những phạm trù tính toán và ý tưởng thưởng phạt ngay lập tức theo quan niệm khôn ngoan cổ xưa. Những qui chiếu ngày xưa không còn giá trị nữa. Chúa Giêsu có một lập trường khác. Ngài bày tỏ cho chúng ta bản tính sâu thẩm của Chúa Cha. Chúng ta có một Thiên Chúa tha thứ. Ngài mời gọi chúng ta bắt chước Thiên Chúa: “ Hãy nên trọn lành như Cha các con trên trời là Đấng Trọn Lành”.

Được tạo dựng giống Thiên Chúa, chúng ta phải tiếp tục hành động của Thiên Chúa, và phải tha thứ như ngài. Cũng chính một nguồn gốc, một nhiệt tình, một tình yêu. Lời nguyện của Kinh Lạy Cha diễn tả sự tiếp tục này: “ như chúng con cũng tha thứ cho những kẻ xúc phạm chúng con”.

Trong những điều kiện như thế, chúng ta hiểu rằng, sự thù oán và sự trả thù, một cách nào đó, làm tắc nghẽn những gì đến từ Thiên Chúa, và không thể vượt qua nữa, không thể đạt đến nữa. Đó chính là sự trầm trọng của chúng.

Vì thế, sự tha thứ không thuộc về lãnh vực luân lý, mà là lẽ sống, thần học. Chúng ta phải để Thiên Chúa vượt qua. Chính Thiên Chúa là nguồn mạch, và là sự khởi đầu của lòng nhiệt thành mãnh liệt giao hoà không thể thiếu cho tất cả cộng đoàn, từ cộng đoàn hôn nhân, gia đình cho đến cộng đoàn quốc tế. Không có một nền chính trị nào, không có một công lý nào sẽ có thể lẩn tránh được sự tha thứ theo Phúc Âm.

Đối với thế giới, sự tha thứ, nhất là được lập lại, là sự yếu đuối và điên khùng, giống như sự nghèo túng, như sự độc thân, như bất bạo động, và giải trừ vũ khí.

Còn Chúa Giêsu, đi ngược dòng, ngài đã kể ra những dụ ngôn gây sửng sốt về đứa con hoang đàng, về những người thợ của giờ thứ mười một, và hôm nay, về một con nợ nợ ông chủ mười ngàn nén bạc, một con số quá lớn khi người ta nghĩ đến tiền thuế hằng năm của hai tỉnh Rôma lúc bấy giờ chỉ đem lại có hai trăm nén bạc. Thực ra số tiền này theo nghiã thần học để nói lên rằng, tất cả chúng ta đều là những con nợ không thể trả như thế nào đối với Thiên Chúa ; thế nhưng, tất cả đều được tha thứ, đều được cứu độ.

Sự tha thứ ở đây không còn là một triết lý về mối liên hệ xã hội, cũng không phải là một nền luân lý trưởng giả của lòng thương xót và của sự chiếu cố, cũng không phải là một lời khuyên đạo đức; đó là một vấn đề sinh tử của con người, trong cuộc sống bản thân và cộng đoàn. Bởi vì đó là thánh ý của Thiên Chúa.

Ý thức được điều đó có thể canh tân sâu xa những mối liên hệ của con người với nhau.